Yazı Detayı
07 Şubat 2017 - Salı 15:57
 
Bir zamanlar yıldız sineması vardı
Ümit Kayaçelebi
 
 

    Nerde o eski Sinemalar, nerde o eski filmler, nerde o eski rejisörler, nerde o eski oyuncular, nerde o eski yazlık ve kışlık sinemalar, nerde o eski makinistler, nerde o eski gazoz satanlar, nerde o eski teşrifatçılar, nerde o eski sinema sahipleri diye hep başlarız söze bu günde yine aynen öyle yaptık.

     Ben ikide bir öyle ‘‘Aah ah! Nerde o eski sinemalar !'' demekten kesinlikle başkaları hoşlanmazsa da ben pek hoşlanırım.  Ama mademki konumuz Van sinemaları ve Yıldız Sineması ise anlatacağım o günkü sinemaları ve Yıldız Sinemasını.

     Nerde o eski sinemalar derken aklıma Yıldız Sineması geldi ve bu gün onu yazmayı düşündüm.Ve eski yıllara gittim. Eski Vanı, eski sinemaları, sinema sokağını, sinema makinistlerini andım.

   Yıllar önceki Yıldız Sinemasını düşündüm.

     Sinemanın hoparlöründen sanki bu günmüş gibi Rahmetli Sevim Tan Ürek’in ‘Merhaba dostlar’ şarkısını düşündüm. O yıllarda kaset falan yoktu küçük 45 lik plaklar çalardı ve ben o şarkıyı yıllar sonrada olsa orda dinlediğimi şimdiki gibi hatırlarım. Belki inanmayacaksınız ben o yıllarda hangi sinemanın hangi sanatçının plağını az çok hatırlarım.

     Rahmetli Bahri Koç’u, Makinist Fikret abiyi, Ergül Koç’u hatırladım. Aslında hatırıma gelenler bunlar. Yoksa siz o sinemanın önünde leblebicilik yapan Resul Dayı (Resul İl) ile Ömer İl’i Unutabilir misiniz ! Elbette ki kâğıt külaha sarılı siyah çekirdekleri alarak film boyunca çatır çutur yediğimiz o günleri o sinema günlerini nasıl olurda unuturum.

     Sinemanın önünde rengârenk ampullerle geceleri aydınlanan ‘Yıldız Sineması’ tabelası hala bu gün gibi gözümün önündedir.

      Yıldız Yazlık Sineması açılıncaya kadar Van’da 3 tane yazlık Sinema vardı. Bunlardan ilki ki Van’ın en eski yazlık sineması olan ‘Yeni Sinema’ idi. Yeni Sinema şimdiki Cumhuriyet Caddesinde bulunan Özgür Centerin bulunduğu yerde idi.

     Diğer yazlık sinemalarda şimdiki sanat sokağı dediğimiz sokakta bulunuyordu. Ancak o yıllarda o sokakta 1 kışlık ve 2 yazlık sinemanın bulunması dolayısıyla ‘Sinemalar Sokağı’ denilmekteydi. Sokağın başında Rahmetli Şefik Soydan’ın işlettiği ‘Şehir Sineması’ hemen sokağın altında da Haydar Perihan ve ortaklarının işlettiği ‘Emek Sineması’ bulunmaktaydı.

     Benim Çocukluk yıllarımda 2 kışlık 3 de yazlık sinema vardı. Ta ki 1969 yılına kadar. Bu yıla kadar hep Emek ve Şehir sinemalarının rekabeti vardı.  Ve 1969 yılı geldiğinde Van’da yeni bir yazlık sinema daha açılacak sözleri dolaşmaya başladı ve akabinde birde baktık ki şimdiki Ziraat Bankasının bulunduğu yerde yeni bir yazlık sinema açılmış. Yıldız Sineması…

Sinema müsteciri rahmetli Bahri Koç. Karşısında yılların emek ve şehir sinemaları var ve yıldız sinemasının onlarla nasıl rekabet edebileceği de merak konusu. Eder mi edemez mi derken bir de baktık ‘Vurguncular’ filmiyle sinema açıldı. Yeni sinema, Yeni filmler Yılmaz Güneyin zirvede olduğu ve filmlerinin gişe rekorları kırdığı yıllar. Ve Vurguncular da o gece ilk gecesinde para bastı. Film de bir süre vizyondan inmedi.

Derken Van’daki sinema rekabeti üçe çıktı. Bu rekabette Yıldız Sinemasının geride kalacağı düşünülürken böyle düşünenler hayal kırıklığına uğradı. Yılmaz Güney filmleri arka arkaya gelmeyi başladı artık Yıldız Sineması vazgeçilmez bir sinemaydı artık Van’daki sinemaseverler için.

Çünkü Yaz günlerinin vazgeçilmez eğlencesi yazlık sinemalardı. Bu sinemalar yazın eğlence dünyasının başköşesini tutardı. Altmışlı ve yetmişli yıllar da Vanda yazlık sinema bolluğu yaşayan bir şehirdi.  Van da eski yıllarda elektriğin kısıtlı olması dolayısıyla jeneratör çalıştırmak suretiyle kışlık ve yazlık sinemalarda film izlerdik.

Ve yıldız Sineması o yıllarda yalnız Türk Filmleri ile değil yabancı filmlerin de en iyilerini getiriyordu. Mesela o yıllarda en çok tutulan Roma ve Yunan Efsanelerini anlatan filmlerdi. Örnek vermek gerekirse Mark Forest, Alan Steel, Steve Reeves, Brad Haris gibi oyuncuların başrollerini oynadıkları Herkül, Masist, Samson filmleri oynadığı zaman sinema alabildiğine dolup taşardı.

O zamanlar tüm arkadaşlar kendimizi o zamanların ünlü artistlerine benzetirdik... Kendimizi benzettiğimiz artistin filmi oynadığında, antraktlarda yüksek sesle ‘‘Frigocu frigocu!'' diye bağırıp, dikkat çekmeye çalışır, ‘‘Aa, çocuk ne kadar da o artiste benziyor...'' diyen var mı diye etrafı kolaçan ederdik...

Bu güç gösterisi olan atletik yapılı artistlerin filmleri bizim çocuk aklımızla çok fevkalade sahnelerdi. Mesela bir filmde herkülün aslan boğuşarak onu sonunda alt etmesi çocuksu düşünceyle ne kadar akıl almaz bir şeydi.

O yıllarda sinemalar 75 kuruştu daha sonra 1 lira oldu. Taki yüz elli kuruşa kadar hatırlarım. Sinemaya gitmek için anneme yalvarır yakarır sinema parasını kurtarırdım. Rahmetli babam izin ve para işine karışmazdı. Evin idaresi rahmetli annemde olduğu için parayı da o verirdi izinde. Çoğu zamanda vermezdi bu kez komşu vasıtası ile veya köyden gelen misafirlerimize asılarak sinemaya giderdim.

      Sinemada eğlence sadece siyah çekirdek veya kabak çekirdeği idi. Biz o yıllarda fındık, fıstık, bademle daha tanışmamıştık. Bir külah siyah çekirdek alabilirsek ve birde 25 kuruşumuz var ise bir de Uludağ Gazozu patlatabilirsek bizden mutlusu olamazdı

Özellikle Yaz gelince sinemada gazoz içilirdi. Kışın çok fazla içilmezdi. Yaz günlerinde sinemaya gittiğimiz zaman gazoz alırdık. Yazlık sinemalarda gazoz içilirdi. O zamanlar yazlık sinemalar da Harika filmler izlerdik. Ara verildiği dakikalarda Tahta kasa içinde gazoz satan çocuklar seyirciler arasında dolaşırdı. Keyifle şişeden yudumlardık gazozlarımızı.

      Daha o yıllarda biz kolalarla, meyve sularıyla tanışmamıştık. Biz Van da ‘Uludağ’  gazozlarını içerdik. Uludağ Gazozunu o yıllarda Van’da bulunan Yakup Sandıkçı adlı Karadenizli bir vatandaş yapardı. Şimdiki Yıldız iş hanının altında bulunan bu yerin tabelasında ‘Uludağ Gazoz Fabrikası’ yazardı. Hoş bir insandı senelerce o gazoz üretti ve bizde sinemalarda afiyetle içtik.

Bazen 25 kuruşumuz olduğu zaman gazoz fabrikasına giderdik ve kendisi açacakla buz gibi gazozu buzdolabından çıkarır ve biz orada yudumlardık. Rahmetlini kızı Ayşe de Bizimle Atatürk İlkokulunda sınıf arkadaşımızdı.

Eski sinemalar, eski Yıldız Sineması, eski gazozlar derken o yıllardaki çocukluk arkadaşım Yetkin Ural’ı hatırladım. O benim hep top hem de sinema arkadaşımdı. Bu arada aklıma başka bir şey geldi onu da burada sizinle paylaşmak istedim. Benim bir defterim vardı. Defterin ilk bölümüne okuduğum kitapları ikinci bölümüne de seyrettiğim filmlerin isimlerini yazardım. Ben Askere gittiğim zaman sayım yaptım 1970 yılı itibariyle okuduğum kitapların sayısı 2 bini geçmiş seyrettiğim filmler de 1800. Kitap okumak ve sinemaya gitmek benim için büyük bir tutkuydu. Çok kitap okudum çok sinemaya gittim. Çocukluk yıllarım kitap okuyup film seyretmekle geçti.

 

      Sinema derken bir de gazoz muhabbeti yaptık bu arada. Çünkü yiyecek ve içecek de sinemanın ayrı bir parçasıydı. Ve netice itibariyle hoşça zaman geçirmek için birazda oyalanmakta vardı.

Rahmetli Bahri Koç çok yönlü bir insandı bir yanda o zamanki İki nisan da top koştururdu kardeşi ergül koçla. Beri yanda da sinema işiyle uğraşırdı daha sonra da otobüs işletmeciliği ile uğraştı. Van’ı seven ve Van sevdalısı bir insandı hiç boş durmazdı. Ve Yıldız Sinemasını açtığı zaman da yılların emek ve şehir sinemalarıyla nasıl baş edecek, baş edemez ve kapatır dedilerse de o kısa zamanda o yılların en iyi filmlerini getirerek bir büyük başarıya imza attı.

     O yaz geceleri yukarıda Yıldız aşağıda emek ve şehir sinemalarının hoparlörlerinden çıkan şarkılar ve türküler birde hafif bir rüzgâr varsa ta bizim eski banka sokağına kadar dalga dalga gelir ve duyulurdu.

Sinemaya gitme imkânımız olmasa bile en azından sinema hoparlörlerinden gelen sesler bizi çok mutlu ederdi. Bu arada akşamları kapımızın önünde otururken sinemaya böyle ailece çoluk çocuk giderken onları görüpte imrenmemek mümkün müydü.

      Sinemaya giderken özellikle bayanlar en güzel elbiselerini giyerler birazda süslenirler o ince topuklu ayakkabıları toprak ve tozlu yıllarda adeta yankı yapardı. Sinema eğlenceydi, keyifti. Sinemaya gitmek ve de ailece film seyretmek insanları ne kadar mutlu ederdi bunu anlatmak çok zor.. Hele ailece bir de locada oturmuş iseniz avucunuzda çereziniz locanın duvarına bıraktığınız gazoz şişesini alarak yudumlamak da ne büyük keyifti anlatılmaz.

Büyük usta Rejisör Ömer Lütfü Akad’ın ‘Hudutların Kanunu’ adlı filmini burada seyrettim ve hala gözümün önündedir. Yıldız Sineması Van’daki yazlık sinemaların içerisinde dikdörtgen bir sinema olması dolayısıyla en çok seyirci alan sinemaydı. Çok uzun süre sinema olarak hizmet vermemesine rağmen geçen kısa zaman zarfında çok güzel filmler oynatarak adından yıllar sonra da sitayişle bahsettirdi.

Rahmetli Bahri Koç ve o günlerde sinemada görev yapan herkesi rahmetle ve minnetle anıyorum ve yine yazımın başındaki gibi;

‘Nerde o eski sinema günleri’ diyerek yazımı noktalıyorum.

 
Etiketler: Bir, zamanlar, yıldız, sineması, vardı
Yorumlar
Diğer Yazılar
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Artık israfın önüne geçilmeli
Eski Van’da Ramazan ve Kurban Bayramları
Naim Hoca
GEMİLERDE TALİM VAR
Biz anneden böyle gördük
Vanlıyam şanlıyam
Karınca ezmez şevki
Topkapı sarayı cinayetleri
Fıkraya tahammülü olmayan adam
İmparator Fatih Terim
Çanakkale’de şehit olan bir Mehmetçiğin son mektubu
Bir adam, bir mektup...
Kıbrıs Fatihi
Aşk rubaileri
Âşıktı delikanlı
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY
ADNAN SÜVARİ’NİN GÖZTEPE’Sİ
YAŞ DESTANI'NIN ÖYKÜSÜ
Van’da köy düğünleri
Mustafa Efendi
TOPRAĞIN SESİ
TAYYAR DABBAĞOĞLU
ŞEMSETTİN ÖZDEMİR VE MAZİDEN ESİNTİLER
Van'da sinemalı yıllar
ESKİ DOSTLAR
SEYYİD AHMET ARVASİ
Selim Gülsoy
Ölüm Gelenekleri
Nerede kaldı o eski kötü adamlar
Ne ğoş gonuşi bu Vanlilar
O eski Vanlılar
İSMAİL PERİHANOĞLU
Vanda hıdrellez
HA BU DİYAR
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
Kimler geldi kimler geçti
GAYNANAYI ŞİKÂYET
Eski Van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA HALK İNANIŞLARI
Eski Van’da çocuk oyunları
Anılardan bir demet
Ermeni mezalimi hafızalarda
Unutulmayanlar: Enver Dilaver
EDREMİTLİ FATO NENE
DEVR-İ SİYASET
ÇÖKERTMEDEN ÇIKTIM DA HALİLİM
ÇOCUKLUK GÜNLERİ
Van Yemekleri
Biz kaç kişi kaldık?
BEYBABA
Alıştım Sana
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
BİR ZAMAN (1)
Molla Hamit Ekinci (Hamit Hoca)
Yaşar Kemal
Vankulu Lügati
Ada sahillerinde bekliyorum - I
Süreyya (Sürgünde ölen prenses)
Abdurrahman Somdani’nin öyküsü
Çöpçülerin suçu yok
Kesik Çayır Biçilir Mi?
Haydi Sinemaya
Hayali Hasan Yavaş’ı yarenlikte astılar
Güvercin Uçuverdi
BİRAZ DA GÜLÜMSEYELİM
Gülfem Hatunun ölümü...
Güldüren adamın ağlatan sonu
Guantanamo gardiyanı Müslüman oldu
FUTBOLUN EFENDİSİ
Fil Hadisesi
FAHRETTİN PAŞA - MEDİNE MÜDAFİİ
Sahnedeki Erol Büyükburç
DEĞİRMENBAŞI VE HIDRELLEZ
Cellât, Menderes'e 'o ayakkabılar benim olacak' dedi
Cehennemden kurtuldu
Şöhretten Sefalete Düşen Yıldız
BU MİLLETE UŞAKLIĞI ÖĞRETEMEDİM
Bu Millet O Kadar Zengin Değil
Bodrum Hakimi
BİRAZ EMEK SİNEMASINDAN BAHSETMEK İSTİYORUM
Bir zamanlar EOKA
Şahbağı Efsanesi
Atakan Çelik gönüllerde
Ercişli Emrah ile Selvi Han Hikayesi
Bir zamanlar yeni Van sineması
Bermuda Şeytan Üçgeninin Sırrı
Bir adam, bir mektup...
BEYAZ KELEBEKLER
Bermuda Şeytan Üçgeni
Berlin panteri Turgay Şeren
BEDİR TÜRKÜSÜ'NÜN HİKAYESİ
Bayan Bacak: Serpil Örümcer
BEKÇİ BAKIR
BABA ERENLERDEN…
KAÇ KİŞİ KALDIK (18)
Ayşe Tatile Çıksın
Aşk Rubaileri - Mevlana
Kaç kişi kaldık -17
Aşıktı delikanlı
Aşık Beyhani
Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını
İslam'da Ashab-ı Kehf
Arzu İle Kamber Hikâyesi
KAÇ KİŞİ KALDIK (15)
VAN MANİLERİ
MEHMED EFENDİ, VANÎ
Vanlı Köçek Rıza
KAÇ KİŞİ KALDIK (14)
Türkçenin İlk Matbu Eseri: VANKULU LÜGATİ
Kaç kiş kaldık (13)
GELİN KAYNANA ATIŞMASI
KAÇ KİŞİ KALDIK (12)
Eski Van'da komşuluk
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY (ESKİ VAN VALİLERİ)
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
KAÇ KİŞİ KALDIK (11)
Eski van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA ASKERE GÖNDERME
KAÇ KİŞİ KALDIK (10)
ESKİ VAN'DA ÖLÜM GELENEKLERİ
Adnan süvari ve Göztepe
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
KAÇ KİŞİ KALDIK (7)
Altuna'nın kaderi
AN GELİR ATİLLA İLHAN ÖLÜR
Eski Van’da çocuklara ad koyma
Alamut kalesi
Van’da halk inanışları
Kaç kişi kaldık (3)
Ahlat efsaneleri
7 kişi ile 7-0 kazanılan maç
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Eski dostlar
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Van Nostaljisi
Van için bir şarkı bestele
Eski Vanı özledim
Eski Banka sokağı
Eski çamlar bardak odu
Anılardaki Yeşilçam
Molla Hamit Ekinci (Hamit hoca)
Babadan gördük
Yaş destanı ve hacı Efdal
Ordunun dereleri
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Çökertmeden çıktımda Halilim
Eski çamlar bardak oldu
Van yemekleri
Sofu baba
Anılardın bir demet
Unutulmayanlar (selim gül soy)
Ali Paşa ağıdı
Kimler geldi kimler geçti
Cengiz Alper anlatıyor
Eski Van’da çocukluk günleri
Eski Van’da 2 Nisan bayramları
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Vanlıyam şanlıyam
Çökertmeden çıktım da Halilim
Kinyas Kartal
Yayla suyu yan akar, ayağında kundura ve Mahmut bey ağıdı
O eski Van unutulmaz
Kaç kişi kaldık
Eski Van’da misafirlik
Onları unutmadık
Unutulmayanlar… Tayyar Dabbağoğlu
O Eski Van'da
Eski çamlar bardak oldu
Şemsettin Özdemir ve maziden esintiler
Tevfik Demiroğlu anlatıyor
BİR ZAMANLAR ŞEHİR SİNEMASI
UNUTULMAYANLAR… - ENVER DİLAVER
Çay içen Fato nene
Musikişinas dostlarıma...
İlyas Kitapçı...
BİZLERİ UNUTMA GAZATACI BEG... BİZLERİ UNUTMA...'
ERNİS KÖY ENSTİTÜSÜ
BİR HAYALİ HASAN YAVAŞ VARDI
KAÇ KİŞİ KALDIK
FERİT MELEN ANLATIYOR
GİTMEYİN BE VANLILAR…
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı