Yazı Detayı
28 Ağustos 2017 - Pazartesi 08:52
 
DEĞİRMENBAŞI VE HIDRELLEZ
Ümit Kayaçelebi
 
 

Eski takvimlere göre yıl kış ve yaz olarak ikiye ayrılıyormuş; 6 Mayıs'tan 8 Kasım'a kadar olan süre yaz mevsimi olarak Hızır Günleri adıyla tanımlanmış. Hızır sözcüğünün, telaffuz değişimi göstermiş olan Hıdır sözcüğünden geldiği belirtiliyor.
Hıdır ise Arapçada "yeşillenmek" anlamına geliyor. 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanan Hıdırellez, ölümsüzlük suyu içtiğine, bastığı toprağa bereket ve bolluk getirdiğine inanılan iyi yürekli Hızır isimli gencin, İlyas Peygamber ile bir gül ağacı gölgesinde buluştuğu gece olarak kabul ediliyor.
Örneğin akşam vaktinden sonra evlenme çağına gelmiş genç kızlara bulaşık yıkattırılmazdı. Diğer bir örnek ise hiçbir yeşilliğe dokunulmaz ve dalından kopartılmazdı. Yine bir inanışa göre <Rabbuhü ya halkal halas Muhammedin Resulalluh>  yetiş imdadıma ya Hızır ya İlyas denirdi.Bu Hıdrellez de 40  kere okunur ve yine Allah'a dua edilirdi. Böylelikle o yılın bol bereketli bir yıl olacağına sağlık, huzur ve mutluluk getireceğine inanılırdı. Bu dua 40 defa okunur ve 5 Mayıs günü 39 defa okunduktan sonra 6 Mayıs günü 40'a tamamlanırdı.
Hıdrellez günü öncesinde evdeki kadınlar, kızlar, gelinler adeta bir bayram arifesi gibi heyecanlanırlardı. Nenelerimiz, annelerimiz geleneğe göre Hıdrellez akşamı bir miktar parayı keseye bırakarak gül dalına asarlardı. Ve bir yıl boyunca o kesedeki paraya dokunulmaz  ve harcamayarak o paranın haneye bolluk bereket getireceğine inanılırdı.İnanışa göre Hıdrellez gecesi Hızır'ın geçtiği yerlere talih ve bereket getirecektir. Herkesin umudunu bağladığı bu gece için hazırlıklar çok önceden başlardı.  Bayram hazırlıklarını andıran süreçte Hızır'ı karşılamak için evler temizlenir, kıyafetler özenle seçilir, yemekler hazırlanırdı..
Hıdrellez'e derdini anlatmak isteyenler bahçe duvarlarına dileklerini resmederdi., gül fidanlarının dibine bereket için bozuk para gömülürdü. Şimdiki Ak köprü mezarlığının hemen yanındaki yer <DEĞİRMENBAŞI> denirdi. Hıdrellez kutlamaları orada yapılırdı.Gece sabaha doğru kalkan kadınlar kızlar evden çıkarken değirmen başına gidene kadar hiç konuşmaz ve bir dilek tutarlardı. Konuşmadıkları için dileğin olacağına inanırlardı. Sabah ezanı okununcaya kadar konuşmazlardı. Dere kenarında dilekler kağıda yazılıp akan suya atılır, dere kenarında çamurdan evler  arabalar, yapılır. Çocuğu olmayanlar bebek, Evlenmek isteyenler çamurdan koca  yaparlardı. Kimi çalar söyler, kimi ibadet eder, kimi dua okur ve orası bir mahşer yeri gibi olurdu .Bu arada oradaki eski köprüden 7 kere gidip gelen genç kızlar ve erkekler  muratlarının olacağına inanırlardı.
İlginçtir o zamanlar toprak evlerin damlarına genç kızlar ceviz veya fındık bırakır karga veya bir kuşun kapıp götürmesini beklerlerdi saatlerce.Karga cevizi kapıp ne tarafa yönelirse talibinin o mahalleden geleceğine inanırlardı. Yani karga cevizi kapıp tepebaşına doğru uçtuğu zaman oradan birisiyle evleneceğine inanırdı genç kızlar.
Hıdrellez günü ise daima su kenarında, yeşil, ağaçlık alanda yapılan mesire öğleden sonra aileden gelen erkeklerinde katılımı ve eğlenceli kutlamalarla bir arada geçirilirdi. Mesire yere yerinde semaverler kaynar gırtlamalar içilirken tatlı sohbetler koyulaşır, sesi güzel olanlar türküler söyler, erkek çocukları top oynar, birdirbir, uzun eşek gibi oyunları oynamaya koyulurlardı.Kız çocukları da ip atlar, beştaş, heştik oynar, yağ satarım bal satarım gibi çocuk oyunları oynanırdı. Kışı uğurlayanlar baharın tadını doya doya çıkarırlardı.
Bu arada anneler ve kızlar bilenler de bildikleri manileri söyleyerek adeta aşıklar gibi atışırlardı. Zaten çoğu insan çok mani bilirdi.
Bu arada evden getirilen Van pastaları yenir, bu arada olmazsa olmaz gavurga ve hedikte sofradan eksik olmazdı.
Büyüklü küçüklü birlikte eğlenilir ve akşam ezanı okunmadan değirmen başı terk edilir ve ta ki gelecek seneki hıdrelleze kadar değirmen başına veda edilirdi.

 
Etiketler: DEĞİRMENBAŞI, VE, HIDRELLEZ,
Yorumlar
Diğer Yazılar
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Artık israfın önüne geçilmeli
Eski Van’da Ramazan ve Kurban Bayramları
Naim Hoca
GEMİLERDE TALİM VAR
Biz anneden böyle gördük
Vanlıyam şanlıyam
Karınca ezmez şevki
Topkapı sarayı cinayetleri
Fıkraya tahammülü olmayan adam
İmparator Fatih Terim
Çanakkale’de şehit olan bir Mehmetçiğin son mektubu
Bir adam, bir mektup...
Kıbrıs Fatihi
Aşk rubaileri
Âşıktı delikanlı
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY
ADNAN SÜVARİ’NİN GÖZTEPE’Sİ
YAŞ DESTANI'NIN ÖYKÜSÜ
Van’da köy düğünleri
Mustafa Efendi
TOPRAĞIN SESİ
TAYYAR DABBAĞOĞLU
ŞEMSETTİN ÖZDEMİR VE MAZİDEN ESİNTİLER
Van'da sinemalı yıllar
ESKİ DOSTLAR
SEYYİD AHMET ARVASİ
Selim Gülsoy
Ölüm Gelenekleri
Nerede kaldı o eski kötü adamlar
Ne ğoş gonuşi bu Vanlilar
O eski Vanlılar
İSMAİL PERİHANOĞLU
Vanda hıdrellez
HA BU DİYAR
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
Kimler geldi kimler geçti
GAYNANAYI ŞİKÂYET
Eski Van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA HALK İNANIŞLARI
Eski Van’da çocuk oyunları
Anılardan bir demet
Ermeni mezalimi hafızalarda
Unutulmayanlar: Enver Dilaver
EDREMİTLİ FATO NENE
DEVR-İ SİYASET
ÇÖKERTMEDEN ÇIKTIM DA HALİLİM
ÇOCUKLUK GÜNLERİ
Van Yemekleri
Biz kaç kişi kaldık?
BEYBABA
Alıştım Sana
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
BİR ZAMAN (1)
Molla Hamit Ekinci (Hamit Hoca)
Yaşar Kemal
Vankulu Lügati
Ada sahillerinde bekliyorum - I
Süreyya (Sürgünde ölen prenses)
Abdurrahman Somdani’nin öyküsü
Çöpçülerin suçu yok
Kesik Çayır Biçilir Mi?
Haydi Sinemaya
Hayali Hasan Yavaş’ı yarenlikte astılar
Güvercin Uçuverdi
BİRAZ DA GÜLÜMSEYELİM
Gülfem Hatunun ölümü...
Güldüren adamın ağlatan sonu
Guantanamo gardiyanı Müslüman oldu
FUTBOLUN EFENDİSİ
Fil Hadisesi
FAHRETTİN PAŞA - MEDİNE MÜDAFİİ
Sahnedeki Erol Büyükburç
Cellât, Menderes'e 'o ayakkabılar benim olacak' dedi
Cehennemden kurtuldu
Şöhretten Sefalete Düşen Yıldız
BU MİLLETE UŞAKLIĞI ÖĞRETEMEDİM
Bu Millet O Kadar Zengin Değil
Bodrum Hakimi
BİRAZ EMEK SİNEMASINDAN BAHSETMEK İSTİYORUM
Bir zamanlar EOKA
Şahbağı Efsanesi
Atakan Çelik gönüllerde
Ercişli Emrah ile Selvi Han Hikayesi
Bir zamanlar yeni Van sineması
Bermuda Şeytan Üçgeninin Sırrı
Bir adam, bir mektup...
BEYAZ KELEBEKLER
Bermuda Şeytan Üçgeni
Berlin panteri Turgay Şeren
BEDİR TÜRKÜSÜ'NÜN HİKAYESİ
Bayan Bacak: Serpil Örümcer
BEKÇİ BAKIR
BABA ERENLERDEN…
KAÇ KİŞİ KALDIK (18)
Ayşe Tatile Çıksın
Aşk Rubaileri - Mevlana
Kaç kişi kaldık -17
Aşıktı delikanlı
Aşık Beyhani
Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını
İslam'da Ashab-ı Kehf
Arzu İle Kamber Hikâyesi
KAÇ KİŞİ KALDIK (15)
VAN MANİLERİ
MEHMED EFENDİ, VANÎ
Vanlı Köçek Rıza
KAÇ KİŞİ KALDIK (14)
Türkçenin İlk Matbu Eseri: VANKULU LÜGATİ
Kaç kiş kaldık (13)
GELİN KAYNANA ATIŞMASI
KAÇ KİŞİ KALDIK (12)
Eski Van'da komşuluk
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY (ESKİ VAN VALİLERİ)
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
KAÇ KİŞİ KALDIK (11)
Eski van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA ASKERE GÖNDERME
KAÇ KİŞİ KALDIK (10)
ESKİ VAN'DA ÖLÜM GELENEKLERİ
Adnan süvari ve Göztepe
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
KAÇ KİŞİ KALDIK (7)
Altuna'nın kaderi
AN GELİR ATİLLA İLHAN ÖLÜR
Eski Van’da çocuklara ad koyma
Alamut kalesi
Van’da halk inanışları
Kaç kişi kaldık (3)
Ahlat efsaneleri
7 kişi ile 7-0 kazanılan maç
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Eski dostlar
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Van Nostaljisi
Van için bir şarkı bestele
Eski Vanı özledim
Eski Banka sokağı
Eski çamlar bardak odu
Anılardaki Yeşilçam
Molla Hamit Ekinci (Hamit hoca)
Babadan gördük
Yaş destanı ve hacı Efdal
Ordunun dereleri
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Çökertmeden çıktımda Halilim
Eski çamlar bardak oldu
Van yemekleri
Sofu baba
Anılardın bir demet
Unutulmayanlar (selim gül soy)
Ali Paşa ağıdı
Kimler geldi kimler geçti
Cengiz Alper anlatıyor
Eski Van’da çocukluk günleri
Eski Van’da 2 Nisan bayramları
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Vanlıyam şanlıyam
Çökertmeden çıktım da Halilim
Kinyas Kartal
Yayla suyu yan akar, ayağında kundura ve Mahmut bey ağıdı
O eski Van unutulmaz
Kaç kişi kaldık
Eski Van’da misafirlik
Onları unutmadık
Unutulmayanlar… Tayyar Dabbağoğlu
O Eski Van'da
Bir zamanlar yıldız sineması vardı
Eski çamlar bardak oldu
Şemsettin Özdemir ve maziden esintiler
Tevfik Demiroğlu anlatıyor
BİR ZAMANLAR ŞEHİR SİNEMASI
UNUTULMAYANLAR… - ENVER DİLAVER
Çay içen Fato nene
Musikişinas dostlarıma...
İlyas Kitapçı...
BİZLERİ UNUTMA GAZATACI BEG... BİZLERİ UNUTMA...'
ERNİS KÖY ENSTİTÜSÜ
BİR HAYALİ HASAN YAVAŞ VARDI
KAÇ KİŞİ KALDIK
FERİT MELEN ANLATIYOR
GİTMEYİN BE VANLILAR…
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı