Yazı Detayı
19 Şubat 2017 - Pazar 15:45
 
Yayla suyu yan akar, ayağında kundura ve Mahmut bey ağıdı
Ümit Kayaçelebi
 
 

Senelerdir kavgası yapılan bir türküdür bu 'ayağında kundura'. Hani İbrahim Tatlıses okumasaydı ardı sıra bu kadar gürültü kopmayacaktı. Lakin Tatlıses bu türkü ile 'soğuk Demircilik' dönemini kapatıp bir anda ünlü bir 'türkücü' olunca türküde kıymete bindi.
Tatlıses bir başka türkü ile müzik dünyasına merhaba diyerek zirveye otursaydı ve ünlü, sanlı biri olmuş olsaydı bizim 'Ayağında Kundura' da ortada kaynayıp gidecekti.
Bizim olduğunu iddia ettiğimiz ve kesinlikle de bizim olan bu türkü ile birlikte giden, çalınan, götürülen türkülerimizin farkına varabildik.
Biz günaydın dediğimizde maalesef gün batmış akşam olmuştu bile!
Musiki ile uğraşan ve o günün önde gelenleri Van'ın musiki hazinesine sahip çıkmayınca kırk haramiler de ortada âli baba görmeyince türkülerimizi yağmalayıp götürdüler tabi!
Ondan sonra şu türkü bizimdi, şu türkü bizimdi diyerek ahu vah etmeye başladılar ki o zaman da atı alan Üsküdar'ı geçmişti bile.
Rahmetli Muzaffer Sarısözen Van'a geldiği ilk yıl 1959 yılında ben ilkokul sıralarındaydım. Çocuk aklı ile ancak radyo dinlerdim. Bu âlemi bilmem ve tanımazdım. Ama o yıllarda bu işlerle uğraşan insanlar 'türkü hazinemize' sahip çıkmayınca mal kapanın elinde kalır misali eloğlu aldı götürdü besteledi, okudu ve TRT kayıtlarına da kendi yöresinden olarak tescil ettirdi.
Biz durup seyrettik. Daha doğrusu biz seyretmedikte o yıllardaki büyüklerimiz seyrettiler!. Bu vebal altında kıvranırken yıllar sonra günah çıkarmaya başladılar!
İşte 'mamoş' bizimdi Elazığlılar kaptı, 'Ağrı dağından aştım' bizimdi Ağrılılar kaptı, Ağlama yar ağlama bizimdi… Şu bizimdi, bu bizimdi derken Ayağında Kundura da bizimdi derken Türküyü Urfalılar şahin gibi kaptılar.
O gündür bu gündür hala bu kavga sürüp gitmekte. Sizindi, bizimdi diye…
İyi bir araştırma yaptığınızda bu türkünün bize ait olduğunu bu işten anlayanlar anlasa bile sonuç değişmeyecektir.
Gelelim konumuza; Birbirine benzerlik gösteren üç tana türkü var sözlerinde tamamen benzerlik olmasa dahi kısmen bu benzerlik aslında birbirinden ayrı üç türkü değil sanki tek türkü nasıl olmuş da üç türkü olabilmiş!
1. Türkü Yayla suyu yan akar (Van)
2. Türkü Mahmutbey ağıdı (Sivas-Zara)
3. Türkü Ayağında kundura (Şanlı Urfa) türkülerinden Yayla Suyu Yan Akar ile Mahmut Bey Ağıdındın nakarat bölümleri birbirine çok benzemektedir: Her iki türküde de Mahmut Bey ismi geçmektedir
Bunun yanı sıra: 'Nerye gitsen gelirem Mahmut Beyi alıram' ve 'Zaraya tel verirem, Mahmut beyi alıram' denirken adı geçen Mahmut Bey acaba Van'da mı yaşamıştır? Yoksa Zarada mı?
1900 doğumlu Mukim Tahir ile l906 doğumlu Zara'lı Halil Söyler (İnce Halil) acaba aynı Mahmut Beyden mi söz etmektedirler?
Şayet Zaralı Halil ile Mukim Tahir aynı Mahmut beyden bahsetmekte iseler bizim Van'da ki Yayla Suyundaki Mahmut Bey kim ola?
Ayağında Kundurada Mahmut Bey'den söz edilmese de bizim Yayla suyundaki sözler sanki tıpatıp uymakta…
İşte TRT kayıtlarında 1958 no ile kayıtlı, plaktan yazıldığı ifade edilen ve Mehmet Özbek imzalı Ayağında Kundura türküsü;
Ayağında kundura
Yar gelir dura dura
Genç ömrümü çürüttüm
Göğsüme vura vura
Ölürem ben ölürem
Nere gitsen gelirem
Ben bir yetim çocuğam
Arar seni buluram vay
Çıktım kerpiç duvara
El ettim eski yara
Eski yar şöyle dursun
Can kurban yeni yara
Ölürem ben ölürem
Nere gitsen gelirem
Ben bir yetim çocuğam
Arar seni buluram vay
Van yöremize ait Yayla suyu Yan akar türküsünün de sözleri şöyle,
Yayla suyu yan akar
Atasın meni yakar
Öyle bir yar sevdim ki
Her gelen ona bakar
Ölürem yar ölürem
Nerye gitsen gelireM
Ben bu dertten ölürem
Su gelir ark uzunu
Gazel tutmuş yüzünü
Ölmeyeydim göreydim
Nazlı yarin yüzünü
Nakarat
Ayağında kundura
Yar gelir dura dura
Ben bu dertten ölecem
Göğsüme vura vura
Nakarat 

Ayağında kundura (Mahmut Bey ağıdı)
1. Parçanın adı: Ayağında Kundura (Kimden alındığı: Mukim Tahir)
Türkü; ilk defa Zaralı Halil Söyler tarafından plağa okunmuştur. Türkünün metni şöyledir.

Ağılın altı kenger Zara'nın pur taşları
Çoban koyunu dönder Sallanır arduçları
Dönderirsen tez dönder Ben yarime yar demem
O yari bana gönder Yarimin kardaşları

Zara'ya tel verirem Zara'ya tel verirem
Mahmut Bey'i alıram Mahmut Bey'i alıram

Zara yolu bu mudur
Testi dolu su mudur
Gittin ki tez gelesin
Tez gelişin bu mudur
Zara'ya tel verirem
Mahmut Bey'i alıram

     Görüldüğü gibi her üç türkünün de sözlerinde çok benzerlikler var. Bunun yanı sıra Ayağında Kundura ile Yayla Suyu Yan akar türkülerinin de ezgileri de çok benzerlik göstermektedir.
Yalnız Mahmut Bey Ağıtı biraz daha farklı. Ben müzisyen değilim ama araştırmacı bir yazar olarak merak ettiğimden bu konuyu bir kere daha yazma lüzumunu hissettim. Hepsi o kadar.
Zaten bu günden sonra bize düşen gerçeği acı da olsa kabul etmektir.
Keşke zamanında büyüklerimiz bu türkümüze sahip çıksaydılar bizde bu gün böyle ah vah etmezdik.
Yalnız ben bu konu ile ilgili olarak Amcamız Kaya Kaya Kaya çelebi ile bir sohbette bulunduğumda bu türkünün kesinlikle bize ait olduğunu söyledi. Çünkü rahmetli kendisi de bu işlerle çok ilgili olduğundan bu türkünün ne Zara'ya Ne de Şanlıurfa'ya ait olmadığını söyledi ve Yayla Suyu Yan Akar türküsünün de öyküsünü anlattı.
Bu öykü de bizim Kaya çelebi ailesini yakından ilgilendirdiğinden doğrusu türkünün Şanlıurfa'ya mal edilmesini o gündür bu gündür hazmedemedim.


      Yayla Suyu Yan Akar'ın öyküsü de bana anlatılan şekliyle şöyle:
'Seferberlikten sonra bir kısım aileler gittikleri yerde kalırken Kaya Çelebi'ler Gittikleri Isparta-İzmir ve Konya'da kalmayıp tekrar Vana döndüler.
Aile büyüklerimizden Vehbi beyin babasının Güzeller güzeli bir de kızı varmış. Bu arada Daha aşağı mahallede oturan Camuşçuoğullarından Komiser Mahmut Bey bir gün bir düğün merasiminde Ayşe Hanımı görür ve içine bir ateş düşer.
Tabi bu arada uzaktan da olsa Ayşe Mahmut Beyi görünce onun içinde de bir kıvılcım parlar.
Fakat o yıllarda yakinen konuşmak buluşmak zor olduğundan Mahmut Bey Ayşe'yi görmek için sık sık Çavuş başı mahallesinden geçer ve bazen görür sevinir ve bazen de göremediğinde üzülür.
Bu gidiş gelişler sıklaşır bir gün annesine anne der ben Kaya çelebi'lerin kızı Ayşe ile evlenmek isterim der.
Oysa annesinin gönlün de Semiha adlı bacısı kızı vardır. O da onunla evlenmesini arzu etmektedir.
Annesi olmaz der ben senin Semiha ile evlenmeni istiyorum derse de bir türlü Mahmut Bey razı olmaz. İlla da ben Ayşe'yi isterim deyip tutturur.
Annesi bir türlü razı olmaz bu izdivaca. Mahmut Bey'de Semiha ile evlenemeye razı olmaz. Böylece günler, aylar gelip geçer.


        Bu arada Ayşe'yi de isteyenler olsa da o da Mahmut Bey'e sevdalanmıştır. Onun Gözü de Mahmut beyden tan başkasını görmemektedir.
Ve en sonunda Mahmut Bey'in Semiha ile evlenmeyeceğini anlayan annesi bir gün Kaya çelebilerin kapısına dayanarak 'Allah'ın emri Peygamberin kavliyle kızınız Ayşe'yi oğlumuz Mahmut'a istiyoruz der.
Ve bu arada bir sürü tatsızlıklar olmasına birkaç sene geçmesine rağmen 'Bir kızdır size kurban olsun' derler ve bu yıllar süren dillere düşen sevda masalı mutlu bir sonla noktalanır.
İşte bu izdivaçtan sonra ki bir nevi Kerem Aslı. Leyla Mecnun aşkının yaşandığı ıstıraplı yıllardan sonra o günleri anımsatan 'Yayla Suyu Yan Akar' türküsü de yılları aşarak bu günlere gelir çıkar.
Bu bir sevda masalını rahmetli amcam Kaya Kaya çelebi bana böyle anlatmıştı ben de sizlere arz etmeye çalıştım.
Onlar erdi muradına, Yayla Suyu da Ayağında kundura olup vardı Şanlıurfa diyarına!

 
Etiketler: Yayla, suyu, yan, akar, ayağında, kundura, Mahmut, bey, ağıdı
Yorumlar
Diğer Yazılar
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Artık israfın önüne geçilmeli
Eski Van’da Ramazan ve Kurban Bayramları
Naim Hoca
GEMİLERDE TALİM VAR
Biz anneden böyle gördük
Vanlıyam şanlıyam
Karınca ezmez şevki
Topkapı sarayı cinayetleri
Fıkraya tahammülü olmayan adam
İmparator Fatih Terim
Çanakkale’de şehit olan bir Mehmetçiğin son mektubu
Bir adam, bir mektup...
Kıbrıs Fatihi
Aşk rubaileri
Âşıktı delikanlı
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY
ADNAN SÜVARİ’NİN GÖZTEPE’Sİ
YAŞ DESTANI'NIN ÖYKÜSÜ
Van’da köy düğünleri
Mustafa Efendi
TOPRAĞIN SESİ
TAYYAR DABBAĞOĞLU
ŞEMSETTİN ÖZDEMİR VE MAZİDEN ESİNTİLER
Van'da sinemalı yıllar
ESKİ DOSTLAR
SEYYİD AHMET ARVASİ
Selim Gülsoy
Ölüm Gelenekleri
Nerede kaldı o eski kötü adamlar
Ne ğoş gonuşi bu Vanlilar
O eski Vanlılar
İSMAİL PERİHANOĞLU
Vanda hıdrellez
HA BU DİYAR
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
Kimler geldi kimler geçti
GAYNANAYI ŞİKÂYET
Eski Van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA KOMŞULUK
ESKİ VANDA HALK İNANIŞLARI
Eski Van’da çocuk oyunları
Anılardan bir demet
Ermeni mezalimi hafızalarda
Unutulmayanlar: Enver Dilaver
EDREMİTLİ FATO NENE
DEVR-İ SİYASET
ÇÖKERTMEDEN ÇIKTIM DA HALİLİM
ÇOCUKLUK GÜNLERİ
Van Yemekleri
Biz kaç kişi kaldık?
BEYBABA
Alıştım Sana
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
BİR ZAMAN (1)
Molla Hamit Ekinci (Hamit Hoca)
Yaşar Kemal
Vankulu Lügati
Ada sahillerinde bekliyorum - I
Süreyya (Sürgünde ölen prenses)
Abdurrahman Somdani’nin öyküsü
Çöpçülerin suçu yok
Kesik Çayır Biçilir Mi?
Haydi Sinemaya
Hayali Hasan Yavaş’ı yarenlikte astılar
Güvercin Uçuverdi
BİRAZ DA GÜLÜMSEYELİM
Gülfem Hatunun ölümü...
Güldüren adamın ağlatan sonu
Guantanamo gardiyanı Müslüman oldu
FUTBOLUN EFENDİSİ
Fil Hadisesi
FAHRETTİN PAŞA - MEDİNE MÜDAFİİ
Sahnedeki Erol Büyükburç
DEĞİRMENBAŞI VE HIDRELLEZ
Cellât, Menderes'e 'o ayakkabılar benim olacak' dedi
Cehennemden kurtuldu
Şöhretten Sefalete Düşen Yıldız
BU MİLLETE UŞAKLIĞI ÖĞRETEMEDİM
Bu Millet O Kadar Zengin Değil
Bodrum Hakimi
BİRAZ EMEK SİNEMASINDAN BAHSETMEK İSTİYORUM
Bir zamanlar EOKA
Şahbağı Efsanesi
Atakan Çelik gönüllerde
Ercişli Emrah ile Selvi Han Hikayesi
Bir zamanlar yeni Van sineması
Bermuda Şeytan Üçgeninin Sırrı
Bir adam, bir mektup...
BEYAZ KELEBEKLER
Bermuda Şeytan Üçgeni
Berlin panteri Turgay Şeren
BEDİR TÜRKÜSÜ'NÜN HİKAYESİ
Bayan Bacak: Serpil Örümcer
BEKÇİ BAKIR
BABA ERENLERDEN…
KAÇ KİŞİ KALDIK (18)
Ayşe Tatile Çıksın
Aşk Rubaileri - Mevlana
Kaç kişi kaldık -17
Aşıktı delikanlı
Aşık Beyhani
Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını
İslam'da Ashab-ı Kehf
Arzu İle Kamber Hikâyesi
KAÇ KİŞİ KALDIK (15)
VAN MANİLERİ
MEHMED EFENDİ, VANÎ
Vanlı Köçek Rıza
KAÇ KİŞİ KALDIK (14)
Türkçenin İlk Matbu Eseri: VANKULU LÜGATİ
Kaç kiş kaldık (13)
GELİN KAYNANA ATIŞMASI
KAÇ KİŞİ KALDIK (12)
Eski Van'da komşuluk
ALİ HAYDAR BEY VE CEVDET BEY (ESKİ VAN VALİLERİ)
64 YILDA NELER OLMUŞ NELER…
KAÇ KİŞİ KALDIK (11)
Eski van’da sünnet merasimi
ESKİ VANDA ASKERE GÖNDERME
KAÇ KİŞİ KALDIK (10)
ESKİ VAN'DA ÖLÜM GELENEKLERİ
Adnan süvari ve Göztepe
KAÇ KİŞİ KALDIK (8)
ESKİ VANDA RAMAZAN ve KURBAN BAYRAMLARI
KAÇ KİŞİ KALDIK (7)
Altuna'nın kaderi
AN GELİR ATİLLA İLHAN ÖLÜR
Eski Van’da çocuklara ad koyma
Alamut kalesi
Van’da halk inanışları
Kaç kişi kaldık (3)
Ahlat efsaneleri
7 kişi ile 7-0 kazanılan maç
365 Yıllık yaş destanının öyküsü
Eski dostlar
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Van Nostaljisi
Van için bir şarkı bestele
Eski Vanı özledim
Eski Banka sokağı
Eski çamlar bardak odu
Anılardaki Yeşilçam
Molla Hamit Ekinci (Hamit hoca)
Babadan gördük
Yaş destanı ve hacı Efdal
Ordunun dereleri
Unutulmayanlar...Servet Mehterbaşıoğlu
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Çökertmeden çıktımda Halilim
Eski çamlar bardak oldu
Van yemekleri
Sofu baba
Anılardın bir demet
Unutulmayanlar (selim gül soy)
Ali Paşa ağıdı
Kimler geldi kimler geçti
Cengiz Alper anlatıyor
Eski Van’da çocukluk günleri
Eski Van’da 2 Nisan bayramları
Çocukluk arkadaşım Mustafa Sönmez
Vanlıyam şanlıyam
Çökertmeden çıktım da Halilim
Kinyas Kartal
O eski Van unutulmaz
Kaç kişi kaldık
Eski Van’da misafirlik
Onları unutmadık
Unutulmayanlar… Tayyar Dabbağoğlu
O Eski Van'da
Bir zamanlar yıldız sineması vardı
Eski çamlar bardak oldu
Şemsettin Özdemir ve maziden esintiler
Tevfik Demiroğlu anlatıyor
BİR ZAMANLAR ŞEHİR SİNEMASI
UNUTULMAYANLAR… - ENVER DİLAVER
Çay içen Fato nene
Musikişinas dostlarıma...
İlyas Kitapçı...
BİZLERİ UNUTMA GAZATACI BEG... BİZLERİ UNUTMA...'
ERNİS KÖY ENSTİTÜSÜ
BİR HAYALİ HASAN YAVAŞ VARDI
KAÇ KİŞİ KALDIK
FERİT MELEN ANLATIYOR
GİTMEYİN BE VANLILAR…
escort bayan istanbul escort
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
18
0
2
0
6
8
2
Başakşehir
15
0
1
3
4
8
3
Beşiktaş
15
0
1
3
4
8
4
Kasımpaşa
15
0
3
0
5
8
5
Trabzonspor
13
0
3
1
4
8
6
Antalyaspor
13
0
3
1
4
8
7
Alanyaspor
12
0
4
0
4
8
8
Göztepe
12
0
4
0
4
8
9
Yeni Malatyaspor
12
0
2
3
3
8
10
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
11
Ankaragücü
10
0
4
1
3
8
12
Sivasspor
9
0
3
3
2
8
13
Kayserispor
9
0
3
3
2
8
14
Fenerbahçe
8
0
4
2
2
8
15
Bursaspor
8
0
2
5
1
8
16
Çaykur Rizespor
7
0
3
4
1
8
17
Akhisar Bld. Spor
5
0
5
2
1
8
18
E. Buyuksehir
5
0
5
2
1
8
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı